Linux’un Kıymeti


Linux Kullanımımda Son Durak: Pardus’tan Mageia’ya adlı yazımda, Windows’tan tamamen Linux’a taşındığımı söylemiş, o zamanlar kullandığım Linux dağıtımı olan Mageia’yı tanıtmıştım. Yazıya düştüğüm notta da belirttiğim gibi, şu an Mageia değil Linux Mint XFCE kullanıyorum. Halihazırda Mageia kullanmasam da Türkçe yazılmış az sayıdaki Mageia tanıtımlarından birini yapmış oldum.

Linux’un simgesi Tux penguen.

Bilgisayarımı tamamen Linux ile kullanmaya başlayalı yedi ay geçmiş. Bu yedi ay sonucunda eşim de Linux kullanmaya alıştı, ki artık günlük kullanım için Linux’un zor olmadığı aşikar. Bu aslında Linux dağıtımlarını kullanmanın korkutucu derecede karmaşık olduğuna dair hem ücretli işletim sistemi üreticilerinin ve dağıtıcılarının, hem de bazı Linux kullanıcılarının yaptıkları kara propagandanın yersizliğini gösteriyor. Ücretli işletim sistemleri üreticileri ve dağıtıcıları para kazandığından çabalarını anlıyorum. İnsanın en önemli dertlerinden birinin kendini önemli, değerli ve farklı hissetmek olduğunu iyi bildiğimden; kendini bilgisayar dahisi olarak düşleyen bazı Linux kullanıcılarının yaptığını anlamak da zor değil. Yıllardan beri özgür yazılım dünyasının kendi halindeki kullanıcılarından biriyim ve aslında benim gibilerin yapması gereken, deneyimlerimizi paylaşarak Linux’a karşı yapılan kara propagandanın geçersizliğini göstermek olacaktır.

Linux’u kullanmak, dağıtmak, görünümü ve sistem çalışması dahil değiştirip istediğiniz şekle getirmek tamamen serbesttir. Kullanışlılık ve özellik zenginliği bakımından diğer işletim sistemlerinden ilerdedir. Hayatınızı kolaylaştıran pek çok işlev ve seçenek sunar. Hızlıdır, çok güvenlidir ve alışınca çok kolaydır. Antivirüs veya sistem bakımı yazılımlarına ihtiyaç duymazsınız. Bilgisayarınızda az yer kaplar, hafiftir. Sistem yapısı yalındır.

Bunlar kullanım artıları ama beni asıl çeken Linux’un felsefesi ve amaçlarıdır: Linux insanların kar amacı gütmeyerek gönüllü, ortaklaşa çabasına dayanır ve tam da bu yüzden tamamen ücretsiz ve özgür yazılımdır. Bireyci değil dayanışmacı yaşamı önceleyip geliştirilen açık kaynak yazılımları kullanmak iyi, tutkulu ve anlamlı hissettiriyor. Linux kullanmak güzeldir.

El ele.

Linux kullanmak bireyler için olduğu kadar kurumlar için de faydalı. Bir yazılım satın alındığında, destek için de ayrıca para ödenebilmekte. Bunu kurumsal organizasyonlar yaptığında ortaya devasa giderler çıkıyor. Halbuki özgür yazılımları kullanmak da, bu yazılımlar için destek bulmak da ücretsizdir. Elbette Linux danışmanlık şirketleri de var ve ücretli hizmet sunuyorlar ama bunlara para ödemeyerek de sistemlerinizi kullanmanız mümkün. TÜBİTAK ULAKBİM bünyesinde ULUDAĞ (Ulusal -Linux- Dağıtım) projesi çerçevesinde geliştirilen Pardus ve yardımcı yazılımları kamu için yeterli mesela. Kullanılan yazılımları Pardus çerçevesine sokmak veya çevrimiçi tabanıyla yeniden yazmak mümkün olduğunda, kamu kuruluşları milyonlarca lira kara geçmiş olacak. Bence kamu kuruluşlarının böyle alternatifleri varken ücretli seçeneklere yönelme lüksü olmamalı.

Bundan başkası da mümkün.

Linux kullanmak için yüksek donanımlara ihtiyaç yok. Şu an kullandığım Linux Mint XFCE dağıtımını düşük özellikli bilgisayarlar da rahatlıkla, performanslı şekilde çalıştırabilir. Linux kullanmak gereksiz donanım harcaması yapmanın önüne geçtiği gibi, eldeki donanımların da uzun süre kullanılabilmesini sağladığından oldukça ekonomik bir tercih olmayı sürdürüyor.

Açık kaynaklı yazılımlar sayesinde Afrika ülkeleri gibi fakir ülkeler, ellerindeki çok eski donanımları kullanabiliyor. İdeali bu değil elbette, ideali o ülke halklarının da yüksek standartlarda donanım ve eğitim imkanlarına sahip olması. Lakin eğitimli ve özgür bir üçüncü dünya için çabalayanlar, yine gönüllülerden başkası değil. Dolayısıyla Linux kullanmak ayrıca bir tavır ifadesi.

Hep beraber.

Güvenlik açısından bakınca da açık kaynaklı özgür yazılımların artısı çok. Sistemin nasıl çalıştığını tüm şeffaflığıyla görüp doğrudan müdahale edebilme şansı tanıdığından, ayrıca kullanıcı verilerini şirketlere göndermek gibi kaygılar da taşımadığından, ücretli işletim sistemlerinin sunamayacağı düzeyde bir güvenlik ve gizlilik sunuyorlar. Ayrıca Linux kullanıcılarının virüs ve benzeri zararlı yazılımlardan etkilenme ihtimali de çok çok düşük. Dolayısıyla güvenlik maliyetini de neredeyse sıfıra indirgeyen bir yapısı var Linux’un.

İşin bir de keyif boyutu var. Linux dağıtımları, kişinin bilgisayarını tamamen o kişiye ait kılıyor. Sistemi değiştirmek, düzenlemek, bozup yapmak oldukça keyifli. Her şeyini kendine göre ayarladığında o bilgisayarın asıl sahibi olan kullanıcı da bu keyfe alışınca bırakmak istemiyor. Halihazırdaki hobilerine yenisi ekleniyor.

İnsanın kullanım tercihlerinin kendini ifade biçimlerinden biri olduğunu düşünüyorum. Bunu kullanılan metanın marka ve modeline indirgemenin sığlık olduğunu düşünüyorum, derdim bu değil. Sahip olduklarımızdan ibaret değiliz ama kapitalist bir dünyada yaşıyoruz. Kullanmayı seçtiklerimiz, satın aldıklarımız, dolaylı yoldan desteklediklerimiz, doğrudan omuz verdiklerimiz, satın almaktan imtina ettiklerimiz, boykotta olduklarımız; günlük hayatın içinde ilişkide olduklarımız hep bir tavrın yansıması haline geliyor. Üretim ve tüketim açısından kapitalist dünyada yaşadıkça da bu böyle olacak. İnsanın özgürlüğünü kısıtlasa da bundan kaçamayacağız. İçinde yaşadığımız teknolojik dünyaya karşı da bu tavrımız doğrudan yansıyor. Dolayısıyla açık kaynaklı yazılımlar da bir bakıma bireyselcilikten kaçışın, dayanışmacı ruhun ifadesidir bir bakıma.

Bunu seçmeyebiliriz.

Yazıyı noktalarken, Linux kullanmaya sıfırdan başlayacak olanlar için önerdiğim ve halihazırda kullandığım Linux Mint XFCE için yazdığım kısa bir başlangıç rehberini de buraya iliştiriyorum:

Linux Mint (XFCE) İçin Başlangıç Önerileri.

Yaşasın açık kaynaklı, özgür yazılımlar ve yaşasın Linux! 🙂

Yorum bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s